عرفان و تصوف

عرفان و تصوف دو واژه نزدیک بهم هستند و این قرابت بخاطر مشترک بودن مشرب فکری است.هردوی اینها بر احوالات معنوی و تصفیه باطن،نوعدوستی و خدمت به خلق استوار هستند.
آغازی برای عرفان نمیتوان مدنظر قرار داد اما میتوان تصور کرد انسان جستجوگر در پی زندگی عادی و این جهانی خود در پی کشف ناشناخته ها بوده و بارها به امور غیرعادی که در اطرافش اتفاق می افتاده اندیشیده است.
این کنکاش و کنجکاوی او را به مرزهای ماوراء برده و با آگاهی از ظرفیتهای وجودی خودش در بعد فراماده سعی در پیاده کردن این دریافتهای باطنی در زندگی زمینی برای رسانیدن انسانها با آن کمال مطلق مکشوف خودش بوده است.
عرفان در جای جای جهان جلوه های متعدد و متنوعی دارد که هریک از اقوام و ملل با تکیه بر دستاوردهای شناخت و معارف خویش سعی در ارائه راه و راهکاری برای برون رفت از بن بستهای این جهانی بوده اند.
عرفان یک راز است و عارف در جستجوی این راز.بر همین اساس ارائه یک تعریف ثابت از عرفان امریست دشوار و این تعریف را باید در هر خانه ای که عرفان در آن به حیات خود ادامه می دهد پیدا نمود.
عرفان اسلامی در در اسلام،عرفان مسیحی را در مسیحیت و عرفان یهود را در یهود و…اما بطور عام میتوان عرفان را تلاشی در جهت اتحاد با خدا یا سرچشمه حقیقت و آرامش از طریق شهود و فنا تعریف کرد.
تصوف نمونه عملی یک عرفان خاص است که برگرفته از شریعت و طی طریق تا مرحله حقیقت است.تصوف اگرچه منشاء دینی دارد اما چندان مقید به فروعات دینی نیست و با اصل قراردادن شالوده دین یعنی توحید سعی در اتصال به آن و یکی شدن به تنها حقیقت جهان دارد.
تصوف منشاء اسلامی دارد اما در گستردگی جغرافیایی خود بسیار متنوع هست و هر شاخه و روشی با تاثیر پذیری از اندیشه های معنوی جغرافیای محل زندگی ، یک جریان جدید به راه انداخته است.
از اینروست که تصوف از هند و افغانستان و پاکستان و ماوراءالنهر و ایران تاعراق و ترکیه و شام و آفریقا و حتی در اروپا به گونه های مختلف متجلی شده است.
برای کلمه تصوف تعاریف متعددی ارائه شده که تماما تعریف اسم یا شرح الاسم است و ارتباطی به محتوای تعالیم تصوف ندارد.
اینکه چرا این مشرب را تصوف و پیروان آن را صوفی می نامند تنها احتمال درست نوع پوشش سردمداران جریان معنوی این مشرب در سالهای نخستین آن دانست که تمایل به پوشیدن لباس پشمی و پوستین داشتند.این افراد را صوفی یا پشیمنه پوش نامیدند و کلمه تصوف توصیفی برای عملکرد اینان بود.
اگرچه خاستگاه تصوف منطقه خراسان ایران است اما اینان نام خاصی نداشتند بلکه به فتوت و جوانمردی معروف بودند و نام صوفی و تصوف از منطقه عراق شایع گردید و به تدریج به تمام پویندگان این طریق تعمیم یافت و به تدریج کلمه درویش در فارسی معادل صوفی عربی شد اما هیچگاه جای آنرا نگرفت.
مطالب مربوط به عرفان و تصوف را با موضوع بندی زیر می توانید در سایت بخوانید:

مقدمه ای بر عرفان و تصوف
عرفان در هند
عرفان در یهود
عرفان در مسیحیت
عرفان در اسلام
مکاتب صوفیه
فرقه های صوفیه